Kleurenoverdracht van digitaal scherm naar fysiek papier

Kleine wondertjes zijn onze ogen. In duizenden nuances nemen ze kleuren waar, waarbij ze perfect samenwerken met de hersenen. In het dagelijks leven is het zien van kleuren vanzelfsprekend. Maar wie de tijd neemt om écht te kijken, merkt dat iedere kleur weer een ander gevoel, weer een andere associatie oproept.

Kleurbeleving

    Hoe breng je diezelfde kleurbeleving over op bijvoorbeeld televisie of op papier? Nog maar veertig jaar geleden keken de meeste mensen zwart-wit televisie en waren de prijzen van kleurendruk torenhoog. Nieuwe technologische ontwikkelingen brachten langzaam maar zeker kleur in onze media. Om kleurmodes weer te geven worden verschillende technieken gebruikt.
  • RGB: kleuren uit licht
  • cmyk-rgb
    Voor de kleuren die je ziet op bijvoorbeeld computers, televisieschermen, beamers en mobiele telefoons, wordt het RGB-model gebruikt. Dit model maakt gebruikt van de zogeheten additieve kleuren. Dit is licht dat zichtbaar is voor het menselijk oog en wordt beschreven met rood, groen en blauw (RGB). Uit deze drie primaire kleuren worden alle andere kleuren opgebouwd.

  • CMYK: kleuren uit pigment
  • Voor drukwerk is het CMYK-model geschikt. De eerste drie letters staan voor de secundaire kleuren cyaan, magenta en yellow (geel). De K is een aanduiding voor key, waarmee zwart wordt bedoeld. Door combinatie van deze vier kleuren, wordt er een full color afbeelding opgebouwd. Bij CMYK wordt gebruik gemaakt van pigmenten, bij drukwerk is er immers geen sprake van licht. Hetzelfde geldt voor thuisprinters; wanneer een bepaalde kleur in je eigen printer op is zul je ook altijd de melding krijgen dat of cyaan, magenta of geel (of de aparte zwarte cartridge) op is.

    cmyk-puntjes

    In het drukproces van traditionele drukpersen wordt gebruik gemaakt van aluminium platen die worden voorzien van één van de kleuren, die vervolgens op een rubberdoek wordt gedrukt. Deze zorgt er vervolgens voor dat de inkt op het papier wordt gedrukt. Door deze kleuren over elkaar heen te drukken ontstaat de gewenste kleur. De kleuren worden niet gemixt maar heel precies in een soort van bloemvorm héél precies met minuscule puntjes op en naast elkaar gedrukt.

    Tegenwoordig wordt er ook steeds vaker gebruik gemaakt van digitale drukpersen. Dit zijn eigenlijk geen persen maar printers die in grote oplages kunnen printen. Een drukkerij die ook digitaal drukwerk levert hoeft geen aluminium platen voor te bereiden en heeft hierdoor een veel sneller productieproces. Dit maakt het voor drukkerijen mogelijk om zich te kunnen committeren aan een 24 uurs leveringsgarantie met digitaal drukwerk.

  • Pantone: Vaststaande kleuren
  • pantone-waairenPantone kleuren zijn vastgestelde kleurcoderingen, die je kunt opzoeken in een waaier. Iedere kleur heeft een uniek nummer, zo is PMS 150 een zachtoranje tint. De kleuren, die wereldwijd hetzelfde zijn, worden vooraf gemengd en niet tijdens het drukproces zelf. Daardoor kom je achteraf niet voor verrassingen te staan. Bij drukwerk worden CMYK-kleuren en Pantone-kleuren ook wel gecombineerd.

    Ten opzichte van het CMYK drukproces bestaan de Pantone-kleuren uit meerdere basiskleuren. De basiskleuren worden gebruikt om alle andere Pantone-varianten samen te stellen.

Kleuren omzetten

Wie drukwerk ontwerpt, doet dat doorgaans vanachter de computer. Dat wil zeggen dat op een bepaald punt in het productieproces RGB-kleuren moet worden omgezet in CMYK of Pantone-kleuren. Met de meeste grafische software programma’s kun je RGB gemakkelijk omzetten naar CMYK en omgekeerd. Drukkerijen hebben in de meeste gevallen hun eigen ontwerpers en DTP’ers die je bestanden in de correcte vorm kunnen omzetten voor een optimaal resultaat.

Lastiger wordt het als je van CMYK of RGB een Pantonekleur wil maken. In dat geval moet je op zoek gaan in de kleurenwaaier, naar de tint die het meest in de buurt komt. Er is ook een website die hulp biedt: Colorblender.com. Op basis van de RGB-kleuren geeft deze een suggestie voor de Pantone-kleur die het meest in de buurt komt van het gewenste resultaat.